Thessaloniki als Orgelpunt
Over een nieuwe stad die al lang bestond. Over tijd die zich opstapelt in steen en stilte. Maar vooral over de onontkoombare vervlechting van nu en toen.
Beschaving in Zicht
Platamon ontwaakt langzaam. In de vroege uurtjes, in een straatje achteraf, vinden Erik en Wouter een koffiehuis dat al open is. De ochtendstond ...
We slaan nog wat fruit en yoghurt in, en vatten de trip naar Thessaloniki relatief vroeg aan. Het is warm en bijna windstil, en het malen van de mijlen herhaalt zich.
Ann, voortdurend op de loer naar een rimpel in het water aan de einder, verwacht al geen verrassingen meer. En plots zijn ze daar! Zwarte boogjes die zich kort uit het water heffen.
Een grote groep dolfijnen zwemt voor de boot, op een andere koers weliswaar. Op motor is het eenvoudig het steven te wenden, en we voegen ons met de boot in het midden van de groep. Enkele exemplaren laten zich even verleiden met ons mee te zwemmen.
Dan breekt de band, en elk vervolgt weer zijn eigen weg.
In de late namiddag passeren we Cape Epanomi, die de Thermaïsche Golf scheidt van de Egeïsche Zee. Zo wordt Thessaloniki zichtbaar in de verte. Nog een uurtje varen.
Ligplaats zonder Marge
De haven van Aretsou is groot, met een capaciteit van meer dan 200 boten. De diepgang werd weer eens onderschat, zowel door de Griekse pilot als op Navily. Na telefonisch contact met de havenmeester worden we vriendelijk doorverwezen naar berth 178. We krijgen ook assistentie bij het aanmeren.
Even neemt de windsnelheid toe tot 18 kt, uit het niets, waardoor we een lastig manoeuvre vrezen. Het illustreert de wisselvalligheid van het klimaat hier. De voorziene ligplaats is ingesloten tussen twee andere boten, en het wordt wringen om ertussen te geraken. De crew doet dat echter uitstekend, net zoals voorheen, en al gauw liggen we netjes aangemeerd voor een pauze van drie weken.
Onder de Oppervlakte
Thessaloniki is de tweede stad van het moderne Griekenland en een levendige havenstad aan de Thermaïsche Golf. Modern, maar historisch gelaagd, waar de geschiedenis nog steeds onder de oppervlakte aanwezig is. Op aangeven van Veerle besluiten we die geschiedenis te proeven.
Heptapyrgion
Hoog boven de stad bezoeken we Heptapyrgion, letterlijk "de Zeven Torens". Zoals bij de apostelen blijkt ook hier dat Grieken niet al te dogmatisch omgaan met getallen. Het zijn er meer.
Het fort vormt het sluitstuk van de oude verdedigingswerken van de stad. Byzantijnen, Ottomanen en moderne Grieken lieten er allemaal hun sporen na. Ooit een militaire vesting, tot recent een gevangenis, vandaag een historische site. Beschavingen stapelen zich laag na laag op. Dat mag je letterlijk nemen: de muren werden opgetrokken met een mix van stenen uit verschillende tijdperken.
Vanop de muren hebben we een mooi zicht op Thessaloniki en de baai. Beneden ligt de moderne stad, druk en levendig. Hier boven overheerst de stilte. Vele generaties hebben vanaf deze plek de zee aanschouwd, telkens vanuit een andere wereld, een ander rijk en een andere tijd.
Rotunda van Galerius
We verlaten de stilte van de oude vesting en de smalle straatjes van Ano Poli, al wandelend naar het water. Hoe meer we afdalen, hoe meer we de drukte van de moderne stad ervaren.
Tijdens onze wandeling stoten we op de Rotunda, een massief rond gebouw dat al bijna 1700 jaar overeind staat, oorspronkelijk gebouwd onder keizer Galerius. Het kent een geschiedenis als Romeins ceremonieel monument, Byzantijnse kerk en Ottomaanse moskee.
Wat opvalt, is de koepel die de ruimte overspant zonder zichtbare steunpunten. Een voorloper van de Hagia Sophia in Constantinopel, maar twee eeuwen jonger. Een constructie die bijna duizend jaar lang de grootste van haar soort bleef en het Byzantijnse wereldbeeld in steen vertaalde. De Rotunda voelt als de oorsprong van dat idee, minder uitgesproken, minder groots, maar onmiskenbaar verwant.
Richting zonder Doel
We wandelen verder naar het water, tegen de zin van de warmte, en verder dan onze voeten wensen. Een drukke weg scheidt de stad van het water. De verticale dijk veroorzaakt een kluwen van staande golven. Wandelaars hoeden zich voor het opspattende water.
We volgen de kade op zoek naar verfrissing. Zo treffen we Umbrellas, een kunstwerk van de Griekse beeldhouwer George Zongolopoulos.
Een spel van wind en leegte. Net als onze reis, zonder duidelijk doel, maar gedragen door de locatie.
De Laatste Noten
Zo neemt onze reis een vroeg einde. Maar niet zonder nog een zonsondergang, nog een te warme nacht, en nog meer herinneringen om te koesteren.
